Jak ogrzać mieszkanie bez prądu i gazu: jeden ciepły pokój

Gdy zimą znika prąd, a razem z nim ogrzewanie, nie musisz ogrzewać całego mieszkania. Wystarczy jeden ciepły pokój, kilka warstw ubrań i termofor – a przede wszystkim rezygnacja z „pomysłów”, które co roku kończą się zaczadzeniem albo pożarem. Poniżej masz kolejność działań z poradnika Kod Przetrwania. Działa tak samo w domu i w mieszkaniu w bloku.

Dlaczego to ważne już przy kilkunastu stopniach

Utrata ogrzewania jest szczególnie groźna w chłodniejszych porach roku. Hipotermia, czyli niebezpieczne wychłodzenie organizmu, może rozwinąć się nawet przy kilkunastu stopniach, jeśli ciało jest mokre lub wystawione na wiatr. Dlatego celem nie jest „ciepłe mieszkanie”, tylko ciepli ludzie. Plan 72h ujmuje to w jednym zdaniu: ogrzewaj ludzi, nie mieszkanie.

Co przygotować

• taśma klejąca lub izolacyjna,
• grube koce lub kołdry, śpiwory,
• karton lub folia bąbelkowa,
• ręczniki do zwinięcia pod drzwiami,
• termofor lub butelki na gorącą wodę,
• latarki lub lampki na baterie (bezpieczniejsze niż świece),
• czujnik czadu na baterie – szczególnie ważny w mieszkaniu,
• koc gaśniczy lub gaśnica.

Krok 1. Wybierz jeden pokój i uszczelnij go

Ogranicz przestrzeń do ogrzania do jednego pomieszczenia. W bloku wybierz najcieplejsze: zwykle pokój bez ściany zewnętrznej albo graniczący z mieszkaniami sąsiadów, którzy oddają ciepło przez wspólną ścianę. Unikaj narożnego pokoju z dwiema ścianami zewnętrznymi. Klatka schodowa jest zwykle nieogrzewana, więc ściana przy niej też bywa chłodna.

1. Uszczelnij taśmą szpary wokół okien i drzwi.
2. Zwiń ręcznik lub koc w wałek i połóż go wzdłuż progu.
3. Zasłoń okna grubymi kocami, kartonem albo folią bąbelkową.
4. Zamknij drzwi do nieużywanych pokoi.
5. Przenieś do pokoju latarki, leki, wodę, koce i plan. Zostaw wolną drogę do wyjścia i toalety.

Nigdy nie zaklejaj ani nie zasłaniaj kratek wentylacyjnych i nawiewników – przez nie uchodzą spaliny i dopływa świeże powietrze.

Krok 2. Warstwy ubrań i izolacja od podłogi

Kilka cieńszych warstw ubrań i koców zatrzymuje ciepło skuteczniej niż jedna gruba. Załóż suche ubrania, czapkę i skarpety. Sprawdza się zasada trzech warstw:

• warstwa bazowa, bezpośrednio na skórze – wełna merino lub syntetyk odprowadzający wilgoć; nigdy bawełna, która nasiąka potem i ziębi,
• warstwa środkowa, izolacyjna – polar, wełniany sweter, puchowa kamizelka; zatrzymuje ciepłe powietrze,
• warstwa zewnętrzna, ochronna – wiatro- i wodoszczelna; chroni przed utratą ciepła przez wiatr, nawet jeśli sama nie grzeje.

Trzy cieńsze warstwy ocieplają skuteczniej niż jedna gruba kurtka i pozwalają zdjąć jedną z nich, zanim się spocisz i zaczniesz tracić ciepło przez wilgoć. Odizoluj się też od podłoża: karimata lub koce pod śpiworem znacznie ograniczają utratę ciepła przez kontakt z zimną powierzchnią.

Krok 3. Bezpieczne źródła ciepła

Przede wszystkim ciepło własnego ciała: warstwy ubrań, jeden ciepły pokój, śpiwory i wspólne spanie domowników pod kocami. Do tego termofory lub butelki z gorącą wodą owinięte ręcznikiem. Nie wlewaj wrzątku – do termoforu wystarczy woda z czajnika po kilku minutach stygnięcia. Plastikowa butelka mięknie już od gorącej wody, więc napełniaj ją wodą ciepłą albo użyj metalowego bidonu.

Grzejniki gazowe lub naftowe stosuj tylko takie, które są dopuszczone do użytku w pomieszczeniach – zawsze z wentylacją, czujnikiem czadu i pod nadzorem, nigdy na noc. Butli z gazem propan-butan nie trzymaj w piwnicy: gaz jest cięższy od powietrza i przy nieszczelności gromadzi się nisko.

Grzejnik z doniczek i świec – dlaczego nie

Popularny „grzejnik” z glinianych doniczek nad podgrzewaczami nie ogrzeje pokoju. Daje znikome ciepło – najwyżej ogrzeje dłonie. Podgrzewacze ustawione blisko siebie i przykryte doniczką przegrzewają się, a wosk potrafi zapalić się całą powierzchnią. Świece to częsta przyczyna pożarów podczas awarii prądu. Do oświetlenia używaj latarek na baterie. Jeśli musisz zapalić świecę, postaw ją w niepalnym naczyniu, z dala od koców i zasłon, nigdy bez nadzoru i nigdy przy zasypianiu.

Czego nie wolno używać w środku

Kuchenka gazowa zamontowana w kuchni służy tylko do krótkiego gotowania – przy uchylonym oknie i niezasłoniętych kratkach wentylacyjnych, nigdy do grzania. Kuchenka turystyczna, grill i palnik – tylko na zewnątrz budynku, z dala od okien, drzwi i kratek; nigdy w mieszkaniu, na balkonie, loggii ani na klatce schodowej. Jeśli nie masz gdzie gotować, umów się z sąsiadami na wspólny punkt gotowania na zewnątrz, z dala od ścian i samochodów. Agregat ustaw na zewnątrz, co najmniej 6 m od okien, drzwi i kratek wentylacyjnych, wydechem skierowanym od budynku.

Czujnik czadu musi mieć baterię – czujnik zasilany wyłącznie z sieci podczas awarii prądu nie działa. Regularnie go testuj i wymieniaj baterie.

Jak rozpoznać wychłodzenie

Obserwuj domowników, zwłaszcza seniorów, osoby chore i dzieci. Oznaki wychłodzenia to dreszcze, splątanie, senność i niechęć do picia. Przy hipotermii pojawiają się silne dreszcze, splątanie i spowolniona mowa; gdy dreszcze ustają, a splątanie narasta, hipotermia jest ciężka. Wychłodzoną osobę ogrzewaj stopniowo: suche ubranie, koce, ciepły napój dla osoby przytomnej, termofory (ciepłe, nie gorące, owinięte ręcznikiem) przy tułowiu, pod pachami i w pachwinach, a nie na dłoniach i stopach. Obchodź się z nią delikatnie i trzymaj w pozycji leżącej. Nie nacieraj jej kończyn, nie podawaj alkoholu i nigdy nie zanurzaj jej w gorącej wodzie.

Przed snem sprawdź, czy temperatura pozwala bezpiecznie zostać. Jeśli nie ma warunków do bezpiecznej nocy, zorganizuj wcześniej wsparcie lub pobyt poza domem. Nie czekaj do skrajnego wychłodzenia.